Παιδικό Άσθμα

Τι είναι, ποια συμπτώματα προκαλεί και πώς αντιμετωπίζεται

Το άσθμα είναι μία από τις πιο συχνές χρόνιες παθήσεις της παιδικής ηλικίας. Υπολογίζεται ότι περίπου 1 στα 10 παιδιά εμφανίζει άσθμα, ενώ τα πρώτα συμπτώματα συχνά ξεκινούν πριν από την ηλικία των 5 ετών.

Τα παιδιά με άσθμα μπορεί να παρουσιάζουν βήχα, συριγμό (χουρχουρητό), δύσπνοια ή σφίξιμο στο στήθος. Τα συμπτώματα αυτά εμφανίζονται επειδή οι αεραγωγοί – οι μικροί σωλήνες που μεταφέρουν τον αέρα στους πνεύμονες – γίνονται πιο ευαίσθητοι και στενεύουν όταν εκτεθούν σε συγκεκριμένα ερεθίσματα.

Τα καλά νέα είναι ότι, με τη σωστή παρακολούθηση και θεραπεία, τα περισσότερα παιδιά με άσθμα μπορούν να ζουν μια απολύτως φυσιολογική και δραστήρια ζωή.

Τι συμβαίνει στους πνεύμονες ενός παιδιού με άσθμα

Το άσθμα είναι ουσιαστικά μια χρόνια φλεγμονή των αεραγωγών. Στα παιδιά που έχουν προδιάθεση, οι βρόγχοι είναι πιο ευαίσθητοι και αντιδρούν έντονα σε διάφορα ερεθίσματα.

Όταν ενεργοποιείται αυτή η αντίδραση:

• οι αεραγωγοί πρήζονται (οίδημα)
• παράγεται περισσότερη βλέννα
• οι μύες γύρω από τους βρόγχους συσπώνται (βρογχόσπασμος)

Το αποτέλεσμα είναι να στενεύει το πέρασμα του αέρα, κάτι που προκαλεί τα χαρακτηριστικά συμπτώματα του άσθματος.

Ακόμη και όταν το παιδί δεν έχει συμπτώματα, οι αεραγωγοί του μπορεί να παραμένουν πιο ευαίσθητοι από των υπόλοιπων παιδιών.

Ποια είναι τα πιο συχνά συμπτώματα

Τα συμπτώματα του παιδικού άσθματος μπορεί να εμφανίζονται περιστασιακά ή πιο συχνά.

Τα πιο χαρακτηριστικά είναι:

• συριγμός (χουρχουρητό) στην αναπνοή
• επίμονος βήχας
• δύσπνοια
• σφίξιμο ή πόνος στο στήθος

Συχνά τα συμπτώματα εμφανίζονται:

• τη νύχτα
• νωρίς το πρωί
• μετά από άσκηση
• κατά τη διάρκεια λοιμώξεων του αναπνευστικού

Σε ορισμένες περιπτώσεις τα συμπτώματα μπορεί να επιδεινωθούν γρήγορα και να οδηγήσουν σε κρίση άσθματος, που απαιτεί άμεση αντιμετώπιση.

Σε ποια ηλικία εμφανίζεται το παιδικό άσθμα

Το άσθμα μπορεί να εμφανιστεί σε οποιαδήποτε ηλικία, όμως τα περισσότερα παιδιά παρουσιάζουν τα πρώτα συμπτώματα πριν από τα 5 χρόνια.

Πολλά μικρά παιδιά εμφανίζουν περιστασιακά συριγμό ή βήχα λόγω στενών αεραγωγών, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι θα αναπτύξουν άσθμα.

Ωστόσο, η πιθανότητα άσθματος αυξάνεται όταν:

• υπάρχει οικογενειακό ιστορικό αλλεργιών ή άσθματος
• το παιδί έχει ατοπική δερματίτιδα ή αλλεργική ρινίτιδα
• τα συμπτώματα είναι επίμονα ή έντονα
• υπάρχει έκθεση σε καπνό τσιγάρου

Τι μπορεί να προκαλέσει κρίση άσθματος

Τα συμπτώματα μπορεί να ενεργοποιηθούν από διάφορους παράγοντες, όπως:

• ιογενείς λοιμώξεις του αναπνευστικού
• αλλεργιογόνα (ακάρεα σκόνης, γύρη, μούχλα, τρίχωμα ζώων)
• άσκηση, ιδιαίτερα σε κρύο αέρα
• έντονα συναισθήματα (γέλιο, κλάμα, φόβος)
• καπνός τσιγάρου
• ατμοσφαιρική ρύπανση
• έντονες μυρωδιές ή αρώματα
• απότομες αλλαγές του καιρού

Σε αρκετές περιπτώσεις δεν είναι εύκολο να εντοπιστεί ένας συγκεκριμένος εκλυτικός παράγοντας.

Πώς γίνεται η διάγνωση

Η διάγνωση του παιδικού άσθματος βασίζεται κυρίως:

• στο ιατρικό ιστορικό
• στην κλινική εξέταση
• στη συχνότητα των συμπτωμάτων

Σε μεγαλύτερα παιδιά μπορεί να γίνει:

• σπιρομέτρηση
• δοκιμασίες βρογχοδιαστολής
• αλλεργιολογικός έλεγχος (δερματικά τεστ ή εξετάσεις αίματος)

Σε μικρότερες ηλικίες, η διάγνωση συχνά επιβεβαιώνεται από τη βελτίωση των συμπτωμάτων μετά τη θεραπεία.

Πώς αντιμετωπίζεται το παιδικό άσθμα

Η θεραπεία του άσθματος στοχεύει στον έλεγχο της νόσου, ώστε το παιδί να μην έχει συμπτώματα και να μπορεί να συμμετέχει κανονικά σε όλες τις δραστηριότητες.

Η αντιμετώπιση περιλαμβάνει:

1. Τακτική παρακολούθηση

Η παρακολούθηση από ειδικό βοηθά στην προσαρμογή της θεραπείας και στον καλύτερο έλεγχο των συμπτωμάτων.

2. Φαρμακευτική θεραπεία

Υπάρχουν δύο βασικές κατηγορίες φαρμάκων:

Ρυθμιστική θεραπεία
λαμβάνεται καθημερινά για να μειώνει τη φλεγμονή των αεραγωγών.

Ανακουφιστική θεραπεία
χρησιμοποιείται όταν εμφανίζονται συμπτώματα για γρήγορη ανακούφιση.

Τα περισσότερα φάρμακα χορηγούνται με εισπνοές, ώστε να δρουν απευθείας στους πνεύμονες.

3. Έλεγχο των εκλυτικών παραγόντων

Η αποφυγή καπνού τσιγάρου και η μείωση της έκθεσης σε αλλεργιογόνα μπορεί να βοηθήσει σημαντικά.

4. Εκπαίδευση της οικογένειας

Οι γονείς λαμβάνουν γραπτές οδηγίες αντιμετώπισης κρίσης, ώστε να γνωρίζουν ακριβώς τι πρέπει να κάνουν όταν τα συμπτώματα επιδεινώνονται.

Θα ξεπεράσει το παιδί μου το άσθμα;

Η πρόγνωση του παιδικού άσθματος είναι συνήθως πολύ καλή.

Σε πολλές περιπτώσεις:

• τα συμπτώματα βελτιώνονται σημαντικά στην εφηβεία
• αρκετά παιδιά παύουν να έχουν άσθμα ως ενήλικες

Ακόμη και όταν το άσθμα παραμένει, στις περισσότερες περιπτώσεις είναι ήπιο και καλά ελεγχόμενο.

Μπορούν τα παιδιά με άσθμα να αθλούνται;

Ναι — και μάλιστα η άσκηση ενθαρρύνεται.

Με σωστή θεραπεία, τα παιδιά με άσθμα μπορούν να συμμετέχουν κανονικά σε αθλητικές δραστηριότητες και παιχνίδι, όπως όλα τα παιδιά της ηλικίας τους.

Τι να κάνετε αν το άσθμα του παιδιού χειροτερεύει

Επικοινωνήστε με τον γιατρό εάν παρατηρήσετε ότι το παιδί:

• ξυπνά τη νύχτα με βήχα ή δύσπνοια
• χρειάζεται συχνότερα ανακουφιστικό φάρμακο
• κουράζεται εύκολα ή δεν μπορεί να παίξει
• δυσκολεύεται να μιλήσει ή να φάει λόγω δύσπνοιας

Σε περίπτωση που τα συμπτώματα δεν βελτιώνονται μετά τη φαρμακευτική αγωγή, θα πρέπει να αναζητηθεί άμεσα ιατρική βοήθεια.